Máy phát điện 3 pha là gì? Cấu tạo & Nguyên lý chi tiết

Máy Phát Điện 3 Pha Là Gì?

Trong hệ thống điện công nghiệp và hạ tầng lớn, máy phát điện 3 pha đóng vai trò là “trái tim” cung cấp nguồn năng lượng dự phòng mạnh mẽ. Khác với dòng 1 pha dân dụng, máy phát điện 3 pha được thiết kế để chịu tải nặng, vận hành bền bỉ và ổn định tuyệt đối.

1. Máy phát điện 3 pha là gì?

Máy phát điện 3 pha là thiết bị biến đổi cơ năng thành điện năng, tạo ra ba dòng điện xoay chiều có cùng tần số, cùng biên độ nhưng lệch pha nhau 120 độ. Đây là chuẩn điện lưới công nghiệp giúp truyền tải điện đi xa hiệu quả và vận hành các động cơ công suất lớn.

2. Phân loại máy phát điện 3 pha phổ biến 2026

Tiêu chí	Phân loại chi tiết
Công suất	Mini (2-10kVA); Công nghiệp (15-2000kVA); Công suất lớn (>2000kVA).
Nhiên liệu	Chạy dầu Diesel (Bền, tiết kiệm); Chạy xăng (Linh hoạt); Chạy khí Gas.
Thương hiệu	Cummins (Mỹ/Trung Quốc), Mitsubishi (Nhật), Dianyo, Yuchai.

3. Cấu tạo chi tiết của tổ máy phát điện 3 pha

Một tổ máy hoàn chỉnh gồm 4 thành phần chính:

Động cơ Diesel: Chiếm 70% giá trị máy, là nguồn tạo ra cơ năng. Các dòng máy hiện đại thường tích hợp Turbo tăng áp và bộ điều khiển ECU.
Đầu phát điện: Sử dụng công nghệ kích từ không chổi than và bộ điều chỉnh điện áp tự động AVR để giữ dòng điện luôn ổn định ở mức 380V/400V.
Bộ điều khiển: “Bộ não” thông minh (như Deepsea, ComAp) giúp theo dõi tần số, áp suất dầu, nhiệt độ nước và tự động ngắt khi có sự cố.
Hệ thống khung đế & Vỏ chống ồn: Giảm rung lắc và triệt tiêu tiếng ồn, đảm bảo máy vận hành êm ái trong khu dân cư.

4. Nguyên lý hoạt động: Hiện tượng cảm ứng điện từ

Máy phát điện 3 pha hoạt động dựa trên sự phối hợp giữa:

Roto (Phần quay): Là nam châm điện tạo ra từ trường quay khi động cơ nổ.
Stato (Phần tĩnh): Gồm 3 cuộn dây giống hệt nhau đặt lệch nhau 120 độ trên vòng tròn.

Quá trình: Khi Roto quay, từ trường quét qua các cuộn dây Stato, tạo ra 3 dòng điện cảm ứng lệch pha nhau. Kết quả là dòng điện 3 pha xoay chiều có hiệu suất truyền tải cao và tiết kiệm dây dẫn hơn dòng 1 pha.

5. So sánh Máy phát điện 1 pha và 3 pha

Đặc điểm	Máy phát điện 1 pha	Máy phát điện 3 pha
Điện áp	220V	380V – 400V
Cấu tạo	1 cuộn dây Stato	3 cuộn dây Stato lệch 120 độ
Hiệu suất	Thấp, dễ sụt áp khi tải nặng	Rất cao, ổn định cho công nghiệp
Ứng dụng	Gia đình, cửa hàng nhỏ	Nhà máy, Tòa nhà, Bệnh viện, TTTM

6. Hướng dẫn vận hành an toàn đúng kỹ thuật

Để máy bền bỉ trên 20 năm, người vận hành cần tuân thủ:

Trước khi chạy: Kiểm tra mức dầu Diesel, nhớt động cơ và nước làm mát. Đảm bảo cầu dao tổng ở vị trí OFF.
Khi khởi động: Để máy chạy không tải từ 3-5 phút để nhớt bôi trơn đều các chi tiết.
Khi cấp tải: Bật các thiết bị điện theo thứ tự từ công suất lớn đến nhỏ để tránh gây sụt áp đột ngột.
Sau khi dùng: Nhấn nút STOP, đợi máy dừng hẳn rồi mới tiến hành vệ sinh hoặc kiểm tra.

Lời khuyên từ Trung Điện Hà Nội: Việc lựa chọn đúng công suất máy phát điện 3 pha giúp doanh nghiệp tránh lãng phí nhiên liệu hoặc tình trạng quá tải cháy đầu phát.

Trung Điện Hà Nội cung cấp các giải pháp máy phát điện 3 pha nhập khẩu chính hãng từ 20kVA đến 3000kVA.